* چرا گاهي چيزي را مي گوييد يا فكر مي كنيد كه سعي داشتيد نگوييد يا فكر نكنيد
Can’t Keep Your Mouth Shut? Why Your Brain Is To Blame
Mark Fenske
Globe and Mail | Dec. 02, 2010 9:57AM EST
گاهي شما خود را در موقعيتي مي بينيد كه درست كاري را مي كنيد كه فكر مي كرديد مي خواستيد وارونه اش را انجام دهيد. براي نمونه، داريد با كسي كه او را تازه در يك ميهماني ديده ايد صحبت مي كنيد، و دايم در فكر آن هستيد كه اگر شما را به خوردن چاي دعوت كرد مودبانه آن را رد كنيد. ناگهان بدون آن كه متوجه باشيد، خودتان پيش گام شده و پيشنهاد مي كنيد كه «مي خواي با هم ناهار بخوريم؟»
پژوهش ها چنين القا مي كند كه بيشتر محتمل است اين گونه «تاثيرهاي وارونه» متناقض هنگامي رخ دهد كه ظرفيت مهار شناختي ما كاهش يافته باشد – مانند زمان هايي كه ما دچار فشارهاي عصبي، حواس پرت، و يا شديدا با كارهاي ديگر مشغول هستيم.
بنابراين، عجيب نيست كه بدترين اشتباه هاي خجالت آور ما بعد از يك روز طولاني از انجام كارهاي گوناگون – سر و كله زدن با يك همكار پر دردسر، با فرزند پر سروصدا، و يا پس از گير كردن در ترافيك سنگين رخ مي دهد. فاصله زماني زياد ميان دو وعده غذايي هم مي تواند مشكل ساز باشد. شكر (گلوكز) خون سوخت لازم براي كنش هاي عصبي را فراهم مي كند. اگر قند خون خيلي پايين بيايد، شما ممكن است انرژي لازم را نداشته باشيد كه بتوانيد جلوي زبان خود را بگيريد.
چگونه است كه بيشترين تلاش هاي ما براي آن كه به چيزي فكر نكنيم يا بر زبان نياوريم مي تواند به آن منتهي شود كه به همان چيز فكر كنيم و يا همان چيز را بگوييم؟ اين پرسش كليدي پژوهشي از سال 1987 – كه دانيل واگنر، در حال حاضر استاد روان شناسي در هاروارد، و همكارانش از شركت كنندگان در مطالعه اكنون-كلاسيك خود «خرس سفيد» خواستند تا پندارهاي خود را توصيف كنند – همواره مطرح بوده است.
آنهايي كه از آنان خواسته شده بود تا در مورد خرس سفيد فكر نكنند ابتدا افكار كمتري مرتبط با خرس سفيد را در مقايسه با آنان كه از آنها خواسته شده بود در باره خرس سفيد فكر كنند گزارش كردند. اما، اين وضعيت سپس با تاثير وارونه دنبال شد كه در آن شمار پندارهاي مرتبط با خرس در ميان گروه «فكر نكن» به ميزان قابل توجهي بيشتر بود.
